TSUE: potrącenie nie odbiera prawa do przedawnienia. Przełomowy wyrok w sprawie Kuszycka (C-767/24)
Wyrok TSUE z 11 grudnia 2025 r. w sprawie C-767/24 (Kuszycka) zmienia zasady gry w rozliczeniach unieważnionych kredytów. Trybunał potwierdził, że potrącenie dokonane przez konsumenta nie stanowi zrzeczenia się zarzutu przedawnienia roszczeń banku. To kluczowa decyzja dla frankowiczów i wszystkich kredytobiorców walczących o swoje prawa.
TSUE potwierdza: potrącenie nie oznacza rezygnacji z przedawnienia
Trybunał Sprawiedliwości UE jednoznacznie przesądził, że bank nie może wykorzystywać instytucji potrącenia jako narzędzia do obejścia przedawnienia swoich roszczeń. Konsument, który potrąca swoje roszczenie z roszczeniem banku, zachowuje pełną ochronę wynikającą z przedawnienia.
To koniec dotychczasowej praktyki banków polegającej na twierdzeniu, że potrącenie automatycznie prowadzi do rezygnacji z zarzutu przedawnienia. TSUE uznał takie podejście za niezgodne z unijnymi zasadami skutecznej ochrony konsumentów wynikającymi z dyrektywy 93/13/EWG.
Tło sprawy Kuszycka (C-767/24)
Sprawa trafiła do TSUE po pytaniu prejudycjalnym Sądu Okręgowego w Warszawie. mBank domagał się od konsumentki zwrotu kapitału po unieważnieniu kredytu frankowego. Pozwana podniosła dwa kluczowe zarzuty:
-
roszczenie banku jest przedawnione,
-
roszczenia stron podlegają potrąceniu.
Bank argumentował, że potrącenie oznacza nieświadome zrzeczenie się przedawnienia. TSUE jednoznacznie uznał, że takie stanowisko jest sprzeczne z prawem UE.
Dlaczego wyrok TSUE to rewolucja dla frankowiczów?
Wyrok dotyka kilku fundamentalnych zasad:
1. Przedawnienie roszczeń banku nadal chroni konsumenta
Upływ terminu przedawnienia skutecznie blokuje możliwość egzekwowania długu przez bank.
2. Potrącenie nie reaktywuje przedawnionego roszczenia
Złożenie oświadczenia o potrąceniu nie powoduje utraty ochrony konsumenckiej.
3. Potrącenie wymaga analizy, ale jest bezpieczniejsze niż dotąd
Choć TSUE wyeliminował ryzyko utraty przedawnienia, potrącenie może wpływać na sposób naliczania odsetek i bilans rozliczeń. Warto konsultować strategię z prawnikiem.
Standard ochrony UE: sądy krajowe muszą szanować prawa konsumentów
Trybunał podkreślił, że nie można domniemywać zrzeczenia się praw przez konsumenta. Zrzeczenie musi być:
-
świadome,
-
wyraźne,
-
jednoznaczne.
Potrącenie tym nie jest. Sądy krajowe muszą interpretować przepisy w sposób zapewniający pełną skuteczność ochrony konsumentów.
Znaczenie wyroku dla toczących się sporów frankowych
Decyzja TSUE wpisuje się w serię korzystnych dla konsumentów orzeczeń, m.in.:
-
ograniczenie roszczeń banków do niespłaconej części kapitału (TSUE, czerwiec 2025),
-
rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego potwierdzające odpowiedzialność banków za wadliwe umowy.
Łącznie tworzy to silny prokonsumencki trend, który:
-
osłabia pozycję negocjacyjną banków,
-
zwiększa skłonność banków do ugód,
-
daje kredytobiorcom większą pewność prawa.
Podsumowanie
Wyrok TSUE w sprawie Kuszycka (C-767/24):
-
potwierdza skuteczność przedawnienia roszczeń banku,
-
eliminuje „pułapkę potrącenia”,
-
wzmacnia prawa konsumentów w sporach o nieważne kredyty,
-
stanowi istotny krok w budowaniu równowagi między klientem a bankiem.
To ważny sygnał dla frankowiczów: prawo unijne stoi po stronie konsumentów, a próby jego obchodzenia nie będą akceptowane.
